İçeriğe geç
bondistry

Seyreltme hesaplama

Stok çözeltiden istediğin derişimde çözelti hazırlamak için C₁V₁ = C₂V₂ eşitliğini kullan; üç değeri gir, dördüncüsü anında hesaplansın.

↑ hesaplandı

SONUÇ · V₁

62,5mL

Hazırlama: 62,5 mL stok çözeltiyi ölçülü kaba al ve çözücüyle toplam hacmi 250 mL olana kadar tamamla (yaklaşık 187,5 mL çözücü).

Adım adım çözüm

  1. 01
    Seyreltmede çözünen maddenin mol sayısı değişmez: C₁ × V₁ = C₂ × V₂
  2. 02
    Değerleri M ve L cinsine çevir:C₁ = 2 MC₂ = 0,5 MV₂ = 250 mL = 0,25 L
  3. 03
    Bilinmeyeni yalnız bırak: V₁ = C₂ × V₂ / C₁
  4. 04
    Değerleri yerine koy: V₁ = 0,5 M × 0,25 L / 2 M = 0,0625 L
  5. 05
    Seçtiğin birime çevir: 0,0625 L = 62,5 mL

Seyreltme nedir?

Seyreltme, bir çözeltiye çözücü (çoğunlukla su) ekleyerek derişimini düşürmektir. Laboratuvarda çözeltiler genellikle derişik bir stok hâlinde saklanır; deney için gereken düşük derişimli çözelti, bu stoktan belirli bir hacim alınıp seyreltilerek hazırlanır. Böylece her seferinde katı madde tartmak gerekmez ve hata payı azalır.

Seyreltme sırasında çözünen maddenin miktarı değişmez; yalnızca daha büyük bir hacme yayılır. Bu yüzden başlangıçtaki mol sayısı, sondaki mol sayısına eşittir.

C₁V₁ = C₂V₂ formülü nasıl kullanılır?

Mol sayısı derişim ile hacmin çarpımıdır (n = C × V). Mol sayısı değişmediği için C₁ × V₁ = C₂ × V₂ yazılır. Burada C₁ stok çözeltinin derişimi, V₁ stoktan alınacak hacim, C₂ hazırlanacak çözeltinin derişimi ve V₂ son hacimdir. Dört değerden üçünü bildiğinde dördüncüsünü bulmak için eşitliği o değere göre düzenlemen yeterli.

En önemli kural birim tutarlılığıdır. Derişimler aynı birimde (ör. ikisi de mM), hacimler de aynı birimde (ör. ikisi de mL) olmalıdır. Bondistry, seçtiğin birimleri önce M ve L’ye çevirir, hesabı yapar ve sonucu istediğin birimde gösterir; bu yüzden µM ile M’yi ya da µL ile mL’yi karıştırabilirsin.

Hesap bittiğinde çözeltiyi hazırlamak için V₁ kadar stok çözeltiyi ölçülü bir kaba alır, çözücüyle toplam hacmi V₂ olana kadar tamamlarsın. Eklenen çözücü yaklaşık V₂ − V₁ kadardır. Bazı karışımlarda hacimler tam olarak toplanmadığından, “V₂ − V₁ kadar su ekle” yerine “V₂’ye tamamla” demek daha doğrudur.

Dikkat edilmesi gerekenler

Seyreltmede son derişim, başlangıç derişiminden her zaman küçüktür. Hesap C₂ > C₁ çıkıyorsa değerler yanlış girilmiş olabilir. Asitleri seyreltirken güvenlik için her zaman asidi suya ekle, suyu aside değil.

Çözümlü örnekler

Örnek 1

Stoktan alınacak hacim

2 M’lık NaOH stok çözeltisinden 250 mL 0,5 M çözelti hazırlamak için kaç mL stok gerekir?

  1. 01Bilinenler: C₁ = 2 M, C₂ = 0,5 M, V₂ = 250 mL. Bilinmeyen: V₁.
  2. 02V₁ = C₂ × V₂ / C₁ = 0,5 M × 250 mL / 2 M
  3. 03V₁ = 62,5 mL
  4. 04Hazırlama: 62,5 mL stoğu ölçülü balona al, suyla 250 mL’ye tamamla (yaklaşık 187,5 mL su).

Cevap:V₁ = 62,5 mL

Örnek 2

Seyreltme sonrası derişim

10 mL 1 M HCl çözeltisi suyla 100 mL’ye seyreltiliyor. Son derişim nedir?

  1. 01Bilinenler: C₁ = 1 M, V₁ = 10 mL, V₂ = 100 mL. Bilinmeyen: C₂.
  2. 02C₂ = C₁ × V₁ / V₂ = 1 M × 10 mL / 100 mL
  3. 03C₂ = 0,1 M = 100 mM

Cevap:C₂ = 0,1 M (100 mM)