Molarite nedir?
Molarite (molar derişim), bir litre çözeltide çözünmüş maddenin mol sayısıdır. Birimi mol/L’dir ve kısaca M ile gösterilir: 1 M’lık bir çözeltinin her litresinde 1 mol çözünen vardır. Kimyada en çok kullanılan derişim birimidir, çünkü tepkimeler tanecik sayısı üzerinden yürür ve molarite bu sayıyı doğrudan hacme bağlar.
Molaritede payda çözücünün değil, çözeltinin toplam hacmidir. Bu yüzden 1 M çözelti hazırlarken 1 mol maddeyi 1 litre suya eklemek yerine, maddeyi çözüp toplam hacmi 1 litreye tamamlamak gerekir.
Molarite nasıl hesaplanır?
Temel eşitlik C = n / V’dir; n mol sayısı, V litre cinsinden hacimdir. Mol sayısı da kütlenin mol kütlesine bölünmesiyle bulunur: n = m / M. İkisi birleştirildiğinde C = m / (M × V) elde edilir. Bu eşitlikteki dört değerden üçünü bildiğinde dördüncüsünü bulabilirsin.
Tersi de sık sorulur: belirli bir molaritede çözelti hazırlamak için kaç gram madde tartmalısın? Eşitliği kütleye göre düzenlersen m = C × V × M olur. Hesaplayıcıda derişimi, hacmi ve formülü girip kütle alanını boş bırakman yeterli.
Formül alanına NaCl ya da CuSO4·5H2O gibi bir formül yazdığında mol kütlesi, mol kütlesi hesaplayıcısıyla aynı PubChem verisinden otomatik hesaplanır. Hidratlı bir tuz tartıyorsan formülü suyuyla birlikte yazmayı unutma; aksi hâlde derişim hatalı çıkar.
Birimler
Kütleyi g ya da mg, hacmi L, mL ya da µL, derişimi M, mM ya da µM olarak seçebilirsin. Hesaplama önce her şeyi g, L ve M’ye çevirir, sonucu seçtiğin birimde gösterir ve dönüşümü adım adım çözümde yazar.
Çözümlü örnekler
Örnek 1
Tartılan tuzdan molarite
5,844 g NaCl suda çözülüp toplam hacim 500 mL’ye tamamlanıyor. Çözeltinin molaritesi nedir?
- 01Mol kütlesi: M(NaCl) = 58,44 g/mol.
- 02Mol sayısı: n = 5,844 g / 58,44 g/mol = 0,1000 mol.
- 03Hacim: 500 mL = 0,500 L.
- 04Molarite: C = 0,1000 mol / 0,500 L = 0,2000 M.
Cevap:C = 0,2 M
Örnek 2
İstenen molarite için gereken kütle
250 mL 0,1 M NaOH çözeltisi hazırlamak için kaç gram NaOH tartmalısın?
- 01Mol kütlesi: M(NaOH) = 39,997 g/mol.
- 02Gereken mol: n = C × V = 0,1 M × 0,250 L = 0,0250 mol.
- 03Kütle: m = 0,0250 mol × 39,997 g/mol = 0,9999 g.
Cevap:m ≈ 1,000 g